Zagadnienia literatury popularnej



Tekst na zajęcia 18 paŸdziernika 2012 r.:
Z. Jarosiński, Literatura popularna a problemy historycznoliterackie, [w:] Formy literatury popularnej, red. A. Okopień-Sławińska, Wrocław 1972;


Literatura zalecana:

  1. hasła ze Słownika literatury popularnej pod. red. T. Żabskiego (m.in. literatura popularna, kultura popularna, kultura masowa, czasoprzestrzeń awanturnicza, western, robinsonada, powieść gotycka, horror, antyutopia, cyberpunk, fantasy, space opera, utopia, fantastyka techniczna, powieść kryminalna, powieść przygodowa, powieść tajemnic);
  2. K. Dmitruk, Kultura popularna - obieg - literatura, "Literatura i Kultura Popularna", z. II;
  3. Z. Jarosiński, Literatura popularna a problemy historycznoliterackie, [w:] Formy literatury popularnej, red. A. Okopień-Sławińska, Wrocław 1972;
  4. A. Gemra, Literatura popularna - literatura gatunków?, [w:] Retoryka i badania literackie. Rekonesans., red. J.Z. Lichański, Warszawa 1997.
  5. M. Bachtin, Formy czasu i czasoprzestrzeni w powieści, [w:] Problemy literatury i estetyki, przeł. Wincenty Grajewski, Warszawa 1982;
  6. T. Żabski, Przemiany powieści przygodowej XIX i XX wieku, [w:] Z problemów aksjologii litratury i kultury popularnej, Rzeszów 1996;
  7. M. Wydmuch, Gra ze strachem, Warszawa 1975.
  8. R. Caillois, Powieść kryminalna, czyli jak intelekt opuszcza świat, aby oddać się li tylko grze [...], [w:] tenże, Odpowiedzielność i styl, Warszawa 1967.
  9. R. Caillois, Od baśni do science-fiction, [w:] tenże, Odpowiedzielność i styl, Warszawa 1967.
  10. A. Smuszkiewicz, Stereotyp fabularny fantastyki naukowej, Wrocław 1980 [tu zwłaszcza rozdziały: Struktura podstawowego modelu funkcjonalnego i Warianty strukturalne modelu podstawowego].
  11. G. Trębicki, Fantasy - ewolucja gatunku, Kraków 2007 [tu zwłaszcza: Wstęp, Narodziny gatunku i Kształtowanie się kolejnych postaci gatunku]

Literatura uzupełniająca:

  1. A. Kłoskowska, Kultura masowa: krytyka i obrona , Warszwa 1980 (i wydania późniejsze).
  2. Polonistyka w przebudowie. Literaturoznawstwo - wiedza o języku - wiedza o kulturze - edukacja, red. M. Czerwińska, t. 2, Kraków 2006; tu:
    • P. Kowalski, Miejsce literatury w kulturze popularnej
    • T. Żabski, Miejsce literatury popularnej z punktu widzenia literaturoznawstwa
  3. T. Żabski, Reguły obiegu literatury popularnej, [w:] Proza jarmarczna XIX wieku. Próba systematyki gatunkowej, Wrocław 1993;
  4. Z. Sinko, Wstęp, [w:] M.G. Lewis, Mnich, przeł Z. Sinko, Wrocław 1964 [seria Biblioteka Narodowa];
  5. S. Lasić, Poetyka powieści kryminalnej, przeł. M. Petryńska, Warszawa 1976.
  6. R.J. Jasiński, Science fiction. Szkic z dziejów literatury popularnej w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii, Wrocław 1986;
  7. A. Sapkowski, Piróg, albo nie ma złota w Szarych Górach, "Nowa Fantastyka" 5 (128) 1993 [dostępny także w licznych źródłach internetowych]

    UWAGA: większość tekstów literackich, do których prawa autorskie wygasły, można zaleźć w zasobach Polskiej Bibioteki Internetowej

Proponowane teksty (do wyboru - można wybrać także tytuły spoza listy):

Literatura przygodowo-awanturnicza:

  • D. Defoe, Przypadki Robinsona Kruzoe, J.F. Cooper, Pięcioksiąg przygód Sokolego Oka; E. Allan Poe, Przygody Artura Gordona Pyma, H. Ridder-Haggard, Kopalnie króla Salomona lub Ona , A. Conan-Doyle, Zaginiony świat, J. Verne, Wyprawa do wnętrza Ziemi lub 20.000 mil podmorskiej żeglugi lub W osiemdziesiąt dni dookoła świata; A. Dumas, Trzej muszkieterowie lub Hrabia Monte Christo;

    Clive Cussler (seria Dirk Pitt), James Rollins, Amazonia, David Gibbins: Atlantyda lub Złoto krzyżowców , A. Perez-Reverte, Cmentarzysko zagubionych statków, William Dietrich, Piramidy Napoleona, D. Brown, Anioły i demony; M. Reilly, Siedem cudów starożytności; A. McDermott, Łowcy Atlantydy lub Skarb Herkulesa lub inny tytuł z serii o Ninie Wild;

Fantastyka grozy:

  • E.F. Benson, Pokój na wieży , S. King, Lśnienie (lub 1408) lub Carrie lub inny tytuł, S. Smith, Ruiny, G. Masterton, np.Manitou lub Zaklęci, S. Darda, Dom na wyrębach ; G. Smith, Kraby, P. Blatty Egzorcysta; E.A. Poe, wybrane opowiadanie (np. Zagłada domu Usherów), H.P. Lovecraft, (wybrane opowiadanie, np. Widmo nad Innsmouth), S. Grabiński, wybrane opowiadanie (np.Ultima Thule), C. Barker, wybrane opowiadania z serii Księgi krwi;

    tu także powieści gotyckie: H. Walpole, Zamczysko w Otranto, A. Radcliffe, Tajemnica zamku Udolpho lub Italczyk, albo konfesjonał czarnych pokutników, M.G. Lewis, Mnich, A. Mostowska, Strach w zameczku

Literatura sensacyjno-kryminalna:

  • A. Conan-Doyle, wybrane opowiadania, E.A. Poe, Zabójstwo przy Rue Morgue, M. Leblanc, wybrana przygoda Arsena Lupin, A. Christie, wybrana powieść, np. I nie było już nikogo (lub Morderstwo w Orient Expressie, 4.50 z Paddington) , G. Chesterton, wybrane opowiadanie z cyklu przygód księdza Browna; G. Simenon, wybrana powieść z cyklu o komisarzu Maigret, D. Hammet Sokół maltański + wybrane opowiadanie z tomu Arcydzieła czarnego kryminału pod red. P. Haininga, J. Alex, wybrana powieść, np. Zmącony spokój pani labiryntu), T. Harris, np. Czerwony smok, wybrany współczesny thriller, np. J. Deavera (m.in. Kolekcjoner kości, Puste krzesło), M. Krajewski, wybrana powieść z cyklu o E. Mocku, np. Widma w mieście Breslau;

Literatura science-fiction:

  • wybrane opowiadania z antologii Droga do science fiction pod red. J. Gunna (zwłaszcza tomy 2 i 3*/**), E.R. Burroughs, Księżniczka Marsa; H.G. Wells, Wehikuł czasu, Wojna światów, R. Bradbury, Kroniki marsjańskie, 451 Farenheita , I. Asimov, wybrane opowiadania z tomu Ja, robot, I Asimov, Fundacja, A.C. Clarke, 2001: Odyseja kosmiczna F. Herbert, Diuna, W. Gibbson, Neuromancer, P.K. Dick, Czy androidy śnią o elektrycznych owcach; A. Huxley, Nowy wspaniały świat, S. Lem Solaris, J. Zajdel, Limes inferior;

Literatura fantasy:

  • R.E. Howard, wybrane opowiadanie z cyklu o Conanie Barbarzyńcy; J.R.R. Tolkien, Władca pierścieni; A. Norton, Swiat Czarownic; R. Zelazny, Kroniki Amberu; T. Pratchett, Kolor magii; C.S. Lewis, Opowieści z Narnii; U.K. Le Guin, Czarnoksiężnik z Archipelagu ; P. Anthony, Zaklęcie dla Cameleon; N. Geiman, Gwiezdny pył; A. Sapkowski, Ostatnie życzenie; M.J. Moorcock, Elryk z Melnibone; M. Zimmer Bradley, Mgły Avalonu; P. McKillip, Mistrz zagadek z Hed;

dr Halina Kubicka