Folklor. Zagadnienia literatury popularnej

Podstawą zaliczenia zajęć jest referat. Referaty oddajemy w formie pisemnej (wydruk) najpóźniej do dnia 19 maja 2010 r. Referat należy również przesłać w pliku na adres: halina.kubicka@op.pl. Jeśli nie otrzymacie Państwo potwierdzenia, że otrzymałam Państwa e-mail, proszę wysłać wiadomość ponownie.

Celem referatu jest przede wszystkim przedstawienie schematów danej odmiany gatunkowej na wybranym wcześniej przykładzie.

Rozpoznanie schematu gatunku powinno zawierać:

opis schematu fabularnego
opis modelu bohatera
opis schematu czasoprzestrzeni
jeśli to istotne, to także opis typowej stylistyki, języka
analizę funkcji wszystkich opisanych elementów (dlaczego gatunek wykorzystuje właśnie takie elementy; jakie efekty pozwala to wywołać itp.)

Referat powinien zatem odpowiadać na pytania:
1. Z jakich elementów "zrobiony jest" gatunek?
2. Jak te elementy funkcjonują?
3. Dlaczego właśnie tak?

Uproszczony przykład

odmiana horroru: animal attack

1. niebezpieczne zwierzę
2. wyolbrzymienie cech (gigantyczny pająk, osa agresywna 100 razy bardziej niż zwykle), lub wymiana cech (mięsożerna owca, królik, ślimak), skrzyżowanie cech (ośmiornico-koń, ptako-ryba, itp.)
3. wywołanie grozy, oparte na sprzeczności kategorialnej, na zderzeniu z tym, co niepojęte, bardzo groźne - bo nie do zaklasyfikowania (przez to zwierzę staje się nieprzewidywalne, trudne do pokonania itp.)

Referaty:

Tematy zajęć i propozycje bibliograficzne dla osób zainteresowanych:

5 maja: Schematy przygodowo-awanturnicze:

1. Literatura:

D. Defoe, Przypadki Robinsona Kruzoe, E. Allan Poe, Przygody Artura Gordona Pyma, H. Ridder-Haggard, Kopalnie króla Salomona, A. Conan-Doyle, Zaginiony świat, J. Verne, Wyprawa do wnętrza Ziemi; Clive Cussler (seria Dirk Pitt), James Rollins, Amazonia, David Gibbins: Atlantyda lub Złoto krzyżowców , A. Perez-Reverte, Cmentarzysko zagubionych statków, William Dietrich, Piramidy Napoleona, D. Brown, Anioły i demony; M. Reilly, Siedem cudów starożytności; A. McDermott, Łowcy Atlantydy lub Skarb Herkulesa

2. Film:

seria Indiana Jones; Człowiek, który chciał być królem (reż. J. Huston, USA/UK 1975); Matango - Atak ludzi grzybów (reż. I. Honda, Japonia 1963); Kopalnie króla Salomona (reż. J. Lee Tomphson, USA 1985); Skarb narodów (reż. J. Turteltaub, USA 2004); Wyprawa do wnętrza Ziemi (reż. E. Brevig, USA 2008); seria Bibliotekarz

3. Opracowania:

hasła ze Słownika literatury popularnej: Czasoprzestrzeń awanturnicza, powieść przygodowa, powieść marynistyczna, powieść dżungli, egzotyka w literaturze popularnej;
T. Żabski, Przemiany powieści przygodowej XIX i XX wieku, [w:] Z problemów aksjologii litratury i kultury popularnej, Rzeszów 1996;
M. Bachtin, Formy czasu i czasoprzestrzeni w powieści, [w:] Problemy literatury i estetyki, przeł. Wincenty Grajewski, Warszawa 1982;

12 maja: Schematy fantastyki grozy:

1. Literatura:

E.F. Benson, Pokój na wieży , S. King, Lśnienie (lub 1408), S. Smith, Ruiny, G. Masterton, Manitou (lub Zaklęci) , S. Darda, Dom na wyrębach ; G. Smith, Kraby, P. Blatty Egzorcysta; E.A. Poe, wybrane opowiadanie (np. Zagłada domu Usherów), H.P. Lovecraft, (wybrane opowiadanie, np. Widmo nad Innsmouth), S. Grabiński, wybrane opowiadanie (np.Ultima Thule), C. Barker, wybrane opowiadania z serii Księgi krwi;

2. Film:

wybrany film wytwórni Hammer (np. Drakula, reż. T. Fisher, UK 1956); wybrany odcinek z serii Hammer House of Horror, (np. Children of the Full Moon); Coś (reż. J. Carpenter, USA 1982); Halloween (reż. J. Carpenter, USA 1978 - lub inny slasher, np. Piątek 13); Omen (reż. R. Donner, USA 1976); Arachnofobia (reż. F. Marshall, USA 1990 lub inny animal attack, np. Anakonda, Szczęki); Suspiria (reż. D. Argento, Włochy 1977); Noc żywych trupów (reż. G. Romero, USA 1968);

3. Opracowania:

hasła ze Słownika literatury popularnej: powieśc gotycka, powieść grozy, horror, horror satanistyczny, splatterpunk;
R. Caillois, Od baśni do science fiction, [w:] Odpowiedzialnośc i styl, Warszawa 1967;
M. Wydmuch, Gra ze strachem, Warszawa 1975;

19 maja: Schematy sensacyjno-kryminalne:

1. Literatura:

A. Conan-Doyle, wybrane opowiadania, E.A. Poe, Zabójstwo przy Rue Morgue, M. Leblanc, wybrana przygoda Arsena Lupin, A. Christie, wybrana powieść, np. I nie było już nikogo (lub Morderstwo w Orient Expressie, 4.50 z Paddington) , G. Chesterton, wybrane opowiadanie z cyklu przygód księdza Browna; G. Simenon, wybrana powieść z cyklu o komisarzu Maigret, D. Hammet Sokół maltański + wybrane opowiadanie z tomu Arcydzieła czarnego kryminału pod red. P. Haininga, J. Alex, wybrana powieść, np. Zmšcony spokój pani labiryntu), T. Harris, np. Czerwony smok, wybrany współczesny thriller, np. J. Deavera (m.in. Kolekcjoner kości, Puste krzesło), M. Krajewski, wybrana powieść z cyklu o E. Mocku, np. Widma w mieście Breslau;

2. Film:

wybrany odcinek seriali kryminalnych takich jak: Columbo, Morderstwa w Midsomer, CSI + polski serial: 07 zgłoś się + np. Kryminalni; Milczenie owiec (reż. J. Demme, USA 1991);

3. Opracowania:

hasła ze Słownika literatury popularnej: powieśc kryminalna, powieść gangsterska, przepisy na powieść kryminalną, thriller
R. Caillois, Powieść kryminalna, czyli jak intelekt opuszcza świat, aby oddać się li tylko grze..., [w:] Odpowiedzialność i styl, Warszawa 1967;
S. Lasić, Poetyka powieści kryminalnej, Warszawa 1976;
J. Siewierski, Powieść kryminalna, Warszawa 1979;

26 maja: Schematy science-fiction:

1. Literatura:

wybrane opowiadania z antologii Droga do science fiction pod red. J. Gunna (zwłaszcza tomy 2 i 3*/**), H.G. Wells, Wehikuł czasu, Wojna światów, R. Bradbury, Kroniki marsjańskie, 451 Farenheita , I. Asimov, wybrane powiadania z tomu Ja, robot, I Asimov, Fundacja, F. Herbert, Diuna, W. Gibbson, Neuromancer, A. Huxley, Nowy wspaniały świat, S. Lem Solaris, J. Zajdel, Limes inferior;

2. Film:

cykl Gwiezdne wojny; 2001: Odyseja kosmiczna (reż. S. Kubrick, USA 1968); Terminator; (reż. J. Cameron, USA 1984); Matrix (reż. A. i J. Wachowski, USA 1999); Obcy - ósmy pasażer Nostromo (reż. R. Scott, USA 1979); Diabelskie nasienie (reż. D. Cammel, USA 1977); 13 piętro (reż. J. Rusnak, USA/Niemcy 1999) lub eXistenZ (reż. D. Cronenberg, UK 1999); Łowca androidów (reż. R. Scott, USA 1982);

3. Opracowania:

hasła ze Słownika literatury popularnej: czasoprzestrzeń sf, literatura fantastycznonaukowa, space opera, cyberpunk;
A. Smuszkiewicz, Stereotyp fabularny fantastyki naukowej, Wrocław 1980;
Spór o SF, red. R. Handke [i in.], Poznań 1989;

mgr Halina Kubicka